شولتسه هولتوس

""

«برنهارد شولتسه هولتوس»، معاون اداره یکم سازمان جاسوسی و ضد جاسوسی آلمان نازی بود. وی در زمان جنگ جهانی دوم، جاسوس آلمان‌ها در ایران بود. شولتس در سال ۱۹۴۱ در پی انعقاد صلح میان آلمان و شوروی، به همراه همسرش با سمتی پوششی به منظور شناسایی منطقه قفقاز از طریق اروپا، روسیه، باکو و بندرانزلی به ایران آمد و در تبریز مستقر شد. او با استفاده از عوامل آلمانی و آلمانوفیل و گسترش شبکه خبرچینی، توانست اطلاعات بسیار مهمی برای آلمان تهیه کند. با اشغال ایران توسط متفقین ناگزیر از منطقه آذربایجان به تهران فرار کرد و در پی آن، بر آن شد فعالیتش را در افغانستان ادامه دهد اما در بیرجند دستگیر و مجدداً به تهران بازگردانده شد. با این همه، پس از چندی فرار کرد و سرانجام به قلمرو ایل قشقایی و بویراحمدی رفت و در آن جا به کمک آلمانی‌های دیگر مانند مایر، فعالیت‌های جاسوسی و اطلاعاتی خود را ادامه داد. وی در کتاب سپیده دم در ایران علاوه بر شرح رویدادها و عملیات و وظایفی که برعهده داشته‌است اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ جنبه‌های مختلف زندگی عشایر مذکور به دست می‌دهد. افزون بر آن، با اشاره به دیدگاه‌ها و عملکرد افراد و گروه‌های سیاسی نسبت به طرفین درگیر جنگ ـ به ویژه آلمان ـ تصویری از اوضاع آن روز ایران فراهم می‌آورد. گفتنی است با خروج ایران از بی‌طرفی و اعلام جنگ از سوی دولت وقت ایران به آلمان، اکثر آلمانی‌های حاضر در ایران از جمله شولتس دستگیر و اسیر می‌شوند و بعد از خاتمه جنگ بسیاری از آنها از اسارت رهایی می‌یابند.

کتاب های نویسنده

سپیده‌دم در ایران

رایگان

خاطرات شولتسه هولتوس جاسوس آلمان در ایران در جنگ دوم جهانی
عنوان اصلی: Frührot in Iran : Abenteuer im deutschen Geheimdienst, 1952
سال انتشار 1366
ترجمۀ دیگری از این کتاب با عنوان اسرار جاسوسی آلمان در عشایر فارس، گوشه‌ای از تاریخ ایران در جنگ بین‌الملل دوم به سال 1339 توسط انتشارات گوتنبرگ با ترجمۀ جمشید بیگلری منتشر شده است.

برنهارد شولتسه هولتوس جاسوس آلمانی و قهرمان کتاب حاضر، با نام یولیوس برتولد شولسته هولتوس(Julius Berthold Schulze-Holthus) در سی و یکم اکتبر 1894 در وتسلار، ایالت هسن ِآلمان به دنیا آمد. وی پس از جنگ جهانی او نام خود را به برنهارد(Bernhard) تغییر داد.
تحصیلات اولیه را در لایپزیگ طی کرد و سپس وارد دانشگاه فرایبورگ شد. اما با شروع جنگ جهانی اول تحصیلات خود را نیمه‌کاره رها کرد و داوطلب خدمت در پیاده نظام شد. در دسامبر 1914، در جبهه غرب زخم‌هایی جدی برداشت، اما پس از بهبود دوباره به خدمت بازگشت. وی تا سال 1917 در واحد اردینانس ارتش انجام وظیفه کرد و به مقام افسری رسید. چهار سال بعد دکترای خود را از دانشگاه لایپزیگ گرفت و با گرترود لیبه(Gertrud Liebe)ازدواج کرد.
همزمان با بزرگ کردن سه فرزندش در سال‌های پرتلاطم جمهوری وایمار که مقدمه‌ای بر تشکیل رایش سوم و به قدرت رسیدن هیتلر بود، شغل وکالت را پیشه کرد و شهرتی به عنوان وکیل مدافعی موفق در پرونده‌های جاسوسی به هم زد. اما به عضویت حزب نازی درنیامد.
جالب اینجاست که در میان سال‌های 1923 تا 1938 به خاطر دفاع موفقیت آمیزش از برهنه‌گرایان شهرتی سراسری در آلمان به دست آورد. وی به عنوان وکیل فردی اثرگذار بود و بعضی از قوانینی که در تصویب آنها سهم داشت، تا چند دهه بعد در آلمان به اجرا گذاشته می‌شد. او در این دوران، به عنوان افسر ذخیره زبان روسی آموخت و در 1937 مترجم رسمی ارتش شد. در 16 مارس 1939 به عنوان ستوان ذخیره به نیروی هوایی منتقل شد و در اکتبر همان سال به درجۀ سرگردی ارتقاء یافت.
انتقال فوری و غیرمعمول او از نیروهای ذخیره نیروی زمینی به نیروی هوایی و ارتقاء درجه سریع او نشان می‌دهد که در دوران سربازی برای سازمان اطلاعات نظامی ارتش(Abwehr) کار می کرده و این احتمال نیز وجود دارد که یادگیری زبان روسی نیز توسط همین سازمان به او تکلیف شده باشد. چون آبور ابتدا قصد داشت او را تحت پوشش کنسولی در اومسک، شوروی اعزام کند، اما دست سرنوشت او را به سوی ایران کشاند.
شرح خاطرات او از جنگ جهانی دوم و حوادث و ماجراهایی که در ایران بر او گذشته، نه فقط زیبا و پر رمز و راز است، بلکه تا سال 2019 و انتشار کتاب عطا طاهری به عنوان جاسوسان آلمانی در میان عشایر ایرانی از 1942 تا 1944(Deutsche Agenten bei iranischen Stämmen 1942-44) تنها منبع دست اول درباره حوادث آن دورۀ ایران بود.

اسرار جاسوسی آلمان در عشایر فارس

رایگان

گوشه‌ای از تاریخ ایران در جنگ بین‌الملل دوم
عنوان اصلی: Frührot in Iran : Abenteuer im deutschen Geheimdienst, 1952
سال انتشار ۱۳۳۹
ترجمۀ دیگری از این کتاب با عنوان سپیده دم در ایران به سال 1366 توسط نشر نو با ترجمۀ مهرداد اهری منتشر شده است.

برنهارد شولتسه هولتوس جاسوس آلمانی و قهرمان کتاب حاضر، با نام یولیوس برتولد شولسته هولتوس(Julius Berthold Schulze-Holthus) در سی و یکم اکتبر 1894 در وتسلار، ایالت هسن ِآلمان به دنیا آمد. وی پس از جنگ جهانی او نام خود را به برنهارد(Bernhard) تغییر داد.
تحصیلات اولیه را در لایپزیگ طی کرد و سپس وارد دانشگاه فرایبورگ شد. اما با شروع جنگ جهانی اول تحصیلات خود را نیمه‌کاره رها کرد و داوطلب خدمت در پیاده نظام شد. در دسامبر 1914، در جبهه غرب زخم‌هایی جدی برداشت، اما پس از بهبود دوباره به خدمت بازگشت. وی تا سال 1917 در واحد اردینانس ارتش انجام وظیفه کرد و به مقام افسری رسید. چهار سال بعد دکترای خود را از دانشگاه لایپزیگ گرفت و با گرترود لیبه(Gertrud Liebe)ازدواج کرد.
همزمان با بزرگ کردن سه فرزندش در سال‌های پرتلاطم جمهوری وایمار که مقدمه‌ای بر تشکیل رایش سوم و به قدرت رسیدن هیتلر بود، شغل وکالت را پیشه کرد و شهرتی به عنوان وکیل مدافعی موفق در پرونده‌های جاسوسی به هم زد. اما به عضویت حزب نازی درنیامد.
جالب اینجاست که در میان سال‌های 1923 تا 1938 به خاطر دفاع موفقیت آمیزش از برهنه‌گرایان شهرتی سراسری در آلمان به دست آورد. وی به عنوان وکیل فردی اثرگذار بود و بعضی از قوانینی که در تصویب آنها سهم داشت، تا چند دهه بعد در آلمان به اجرا گذاشته می‌شد. او در این دوران، به عنوان افسر ذخیره زبان روسی آموخت و در 1937 مترجم رسمی ارتش شد. در 16 مارس 1939 به عنوان ستوان ذخیره به نیروی هوایی منتقل شد و در اکتبر همان سال به درجۀ سرگردی ارتقاء یافت.
انتقال فوری و غیرمعمول او از نیروهای ذخیره نیروی زمینی به نیروی هوایی و ارتقاء درجه سریع او نشان می‌دهد که در دوران سربازی برای سازمان اطلاعات نظامی ارتش(Abwehr) کار می کرده و این احتمال نیز وجود دارد که یادگیری زبان روسی نیز توسط همین سازمان به او تکلیف شده باشد. چون آبور ابتدا قصد داشت او را تحت پوشش کنسولی در اومسک، شوروی اعزام کند، اما دست سرنوشت او را به سوی ایران کشاند.
شرح خاطرات او از جنگ جهانی دوم و حوادث و ماجراهایی که در ایران بر او گذشته، نه فقط زیبا و پر رمز و راز است، بلکه تا سال 2019 و انتشار کتاب عطا طاهری به عنوان جاسوسان آلمانی در میان عشایر ایرانی از 1942 تا 1944(Deutsche Agenten bei iranischen Stämmen 1942-44) تنها منبع دست اول درباره حوادث آن دورۀ ایران بود.