سینما – برگه 2 – باشگاه ادبیات

باشگاه ادبیات | درباره ما | تماس با ما

Soltane SahebGharan

سلطان صاحبقران

رایگان

علی حاتمی

Ta Tolu’e

تا طلوع

رایگان

خسرو شهریاری

Kazablanka (Filmname)

کازابلانکا

رایگان

هاوارد کاچ

Eisenstein-Negareshe Filmnameye Dastani

نگارش فیلمنامه‌های داستانی

رایگان

سرگئی میخائیلوویچ ایزنشتاین

Seyre Tahavoliye Sinema

سیر تحولی سینما

رایگان

جان هاوارد لاوسن

vazhegan

واژگان فنی سینما و تلویزیون

رایگان

شورای واژه گزینی سروش

کتاب توسط حسن امتیازی، وازریک درساهاکیان، مهدی رحیمیان، مسعود مدنی، حمید هدی نیا تدوین شده است.

Bergman Be Revayate Bergman

برگمان به روایت برگمان

رایگان

استیگ بیورکمان, تورستن مانس, یوناس سیما

Chegune Filme Dastani Besazim

چگونه فیلم داستانی بسازیم

رایگان

آرتور ال. گسکیل, دیوید ا. انگلندر

Teorihaye Asasiye Film

تئوری‌های اساسی فیلم

رایگان

دادلی اندرو

Chegune Filmname Benevisim

چگونه فیلمنامه بنویسیم

رایگان

سید فیلد

photo_2018-04-12_12-09-41

سینمای آزاد(در تبعید)

رایگان

بصیر نصیبی

سینمای آزاد در تبعید از انگشت شمار مجلات اختصاصی سینمایی فارسی زبان چهار دهه گذشته در خارج از ایران است. اولین دورۀ سینمای آزاد در فاصله سال های 1354 تا 1357 در 11 شماره و قطعی نامتعارف(17×30) منتشر شد. دگرگونی‌های بنیادین پس از سال 1357 مجالی برای انتشار شماره‌های بعدی و طبعاً فعالیت‌های سینمای آزاد و موسس آن باقی نگذاشت. بصیر نصیبی ناچار راه تبعید را پیش گرفت، اما هرگز دست از تلاش در راه باورهایش و سینمای آزاد برنداشت. همین تلاش‌ها بود که در فروردین 1375 منجر به ادامه انتشار سینمای آزاد شد.
اولین شماره سینمای آزاد در تبعید در قطع رقعی(15× 21) و 60 صفحه، دومین شماره در 68 صفحه و از شماره سوم تا شماره ششم در 64 صفحه منتشر شد. از شماره هفتم قطع مجله تغییر کرد و تا آخرین شماره‌اش در خرداد و تیر 1378 به قطع رحلی (21 ×29.5) و 32 صفحه منتشر شد.

یادداشت اختصاصی موسس و سردبیر سینمای آزاد در تبعید
22 سال پیش نخستین شماره مجله چاپی سینمای آزاد در تبعید منتشر شد. شاید این توضیح نیز ضرورتی ندارد که در آن سال‌ها نه به اینترنت دسترسی داشتیم، نه فیسبوک و تلگرام و بقیه.. ارتباط ما با جهان بیرون از محیط محدود محل سکونت‌مان کتاب ونشریه بود، در این شرایط ضرورت انتشار یک نشریه سینمایی که بتواند و بخواهد صدای سینمای ایران در تبعید باشد حس می‌شد(هنوز هم و در عصر انقلاب اینترنتی، وب سایت سینمایی در تبعید با خط مشی مشخص که در حد توانش برای سرنگونی نظام داعشی اسلامی با هر جناح و دسته تلاش می‌کند تا آن جا که من می‌دانم و با تاسف همان وب سایت سینمای آزاد است نه بیش). می‌دانستیم که اقدام برای انتشار یک نشریه سینمایی مستقل در تبعید و فراهم آوردن سرمایه‌ای هر چند اندک برای تامین هزینه‌های انتشار به آن آسانی نیست که عامه تصور می‌کنند، باید موانع بسیاری را از میان برداشت. خوشبختانه دوست و همراهی داشتیم و داریم که مدیر یک چاپخانه در شهر ما بود که با تقبل هزینه چاپ مجله، ناممکن را برای ما تبدیل به ممکن کرد.
سینمای آزاد در تبعید هر دوماه یک بار به شکل منظم منتشر می‌شد و پخش آن محدود به آلمان نبود. همکاران و ناشرینی در دیگر شهرهای اروپا وامریکا یافتیم که هم نشریه را به علاقمندانش می‌رساندند و هم دوستان و یارانی که بدون توقع مادی در ماندگاری این نشریه مشارکت داشتند. به تدریج نشریه سینمای آزاد پایگاهی شد برای سینماگران در تبعید، برای ترجمه مطالب، تهیه و تنظیم خبر، نقد و بررسی آثار سینمایی و …
شانزدهمین شماره نشریه با تقویت باند اصلاح طلب از جانب دولت‌های چپاولگر غربی برخورد کرد. بعد از این تاریخ تغیر عمده‌ای در همۀ روابط و مسائل صورت گرفت. بخشی از همکاران ما نیز به خاتمی شارلاتان دل دادند وقلوه گرفتند. آنها از ما وما از آنها جدا شدیم .
اما شانزدهمین و آخرین شماره مجله سینمای آزاد خود سندی شد که موقعیت سینمای جمهوری اسلامی را در آن دوران می نمایاند .
اینک تمامی آن شانزده شماره به همت باشگاه ادبیات و پشتکار حیرت انگیز امیرعزتی -که سال‌هاست با انتشار دوباره کتاب‌ها و نشریات فارسی زبان در راه حفظ و اشاعۀ ادبیات و فرهنگ و هنر زحمت می‌کشد- باز نشر می‌شود. امیدوارم این واقعه بتواند گوشه‌‌ای از فعالیت‌های هنرمندان تبعیدی را برای ایرانیان بازگو کند.
بصیر نصیبی
آوریل 2018 زاربروکن/ آلمان

antonioni

آنتونیونی

رایگان

رابین وود, یان کامرون

Khaterati Az Honarmandan

خاطراتی از هنرمندان

رایگان

پرویز خطیبی

photo_2015-12-27_01-59-13

کتاب سینمای آزاد

رایگان

بصیر نصیبی

کتاب اول آذر 1350، کتاب دوم شهریور 1351، کتاب سوم اردیبهشت 1352
زیر نظر بصیر نصیبی

* * * * * * * * * * * *

یادداشت کوتاه بصیر نصیبی به مناسبت بازنشر این مجموعه:

بعد ار 45 سال
باشگاه ادبیات که قبلا نیز 3 کتاب منتشر شده در تبعید مرا منتشر کرده، قصد دارد مجموعۀ سه جلدی کتاب سینمای آزاد را که در ایران و دهه 50 منتشر شده بود را باز تکثیر و به صورت پ. د. اف روی اینترنت بیاورد. کاری بی اجر و پر زحمت. از من خواسته شده به خاطر باز پخش این کتاب ها یاداشتی بنویسم، من مانده ام معطل که چه بنویسم؟ نزدیک به 50 سال از انتشار این کتاب ها یا بهتر بگویم جنگ های سینمایی گذشته است. اصلا درست یادم نمانده که چه انگیزه ای در من بود که چنین ضرورتی را ایجاب می‌کرد؟ آیا اصلا انتشار این سه دفتر ضرورتی داشت؟ شاید هم دلیل این اقدام از جو آن زمان تاثیر گرفته بود که انتشار جنگ های ادبی ، گاهنامه ها و فصلنامه ها -چه در تهران وچه در برخی شهرها- به شدت باب بود. البته یادم نمانده که به جز دفترهای سینمای آزاد جنگ سینمایی دیگر هم منتشر می شد یا نه؟
مدت کمی بود که گروه سینمای آزاد علاوه بر این که در کار سازندگی خیلی پرکار شده بود، برنامه های کلوب سینمایی اش راهم گسترش داده بود و در آمفی تئاتر دانشگاه شریف کنونی و آریامهر آن زمان مرتب برنامه می‌گذاشت، نخستین کتاب سینمای آزاد هم همان وقت امکان انتشار یافت. طرح روی جلد کار گیتی نوین(ناوران) بود. گیتی وهمسرش فرید از دوستان نزدیک من بودند. گیتی جوانی با استعداد وخوش ذوق بود و تصور می‌کنم تحصیل دانشگاهی اش تمام شده بود. او برای کتاب اول طرحی داد که قطع وشکل متفاوتی از شیوه متداول کلاسیک داشت و همین تفاوت باعث شد که کتاب شش ماه در ادارۀ بررسی وزارت فرهنگ و هنر بماند. آقایان بررس ها ایراد به قطع کتاب گرفتند و کار را خواباندند.
بعدها که اجازه انتشار آن صادر شد، انتشارات رز پخش کتاب را درشهرستان‌ها بر عهده گفت. چون آن زمان جا و مکان ثابتی نداشتیم صندوق پستی 141205 رابط ما با مردم بود. محمدعلی تحویلی (دوست دوران مدرسه من)، حسن سیفی (عضو انجمن فیلم دانشگاه ) و خودم هرکدام مبلغی تهیه وهزینه های چاپ را تقبل کردیم.در شناسنامه کتاب نوشته شده که این کتاب با سرمایه ما منتشر شده است. اما کدام سرمایه؟ خودم هم یادم نیست چرا این واژه را برای تامین هزینه محدود این کتاب در نظر گرفتیم . آرم آن زمان سینمای آزاد را سهیل سوزنی طراحی کرده بود که پشت جلد گذاشتیم. من هنوز همان آرم اولیه را بیشتر دوست دارم، چرا که معنا و مفهوم سینمای آزاد را گویا تصویر کرده بود. اما بعدها آرم سینمای آزاد تغییر کرد. آرم جدید را ابراهیم حقیقی طراحی کرد که ماندگار و همیشگی شد. کتاب اول را با نام و یاد عبدالحسین سپنتا -یکی از بنیانگذاران سینما در ایران وسازنده اولین فیلم ناطق ایرانی- و مطلبی از فرزند سپنتا (ساسان سپنتا) آغاز کردیم .کتاب دوم نیز با همان روش کتاب اول چاپ شد. البته قطع کتاب به شیوۀ رایج انتخاب شد. طراح روی جلد دفتر دوم هم گیتی نوین بود که بر اساس عکس صحنۀ ارتفاع متروک (ساختۀ بهنام جعفری) از کارهای مشهور 8 میلیمتری سینمای آزاد تنظیم شده بود. انتشار این شماره یک سال بعد از شماره اول و نشانگر رشد سریع گروه ما در زمانی محدود بود. در همین شماره گزارشی از سومین جشنواره سینمای آزاد را داریم که داریوش عیاری -برادر کیانوش و جوان خوش فکر و تکنسینی ماهر- نوشته بود و بعدها مدیر فیلمبرداری مطرحی شد. کتاب دوم با نوشته ای از زنده یاد فریدون رهنما آغاز می شود، سینماگری که نخستین حامی ومشوق ما بود.
کتاب سوم یک سال بعد منتشر شد. این بار ناشر آن انتشارات مروارید بود. در ابتدای کتاب کارمند انتشارات مروارید نام خود ش را نیز به عنوان همکار آورده بود که با اعتراض من مواجه شد. دفتر سوم سینمای آزاد با مصاحبه مفصل سینماگر سینمای آزاد تهران( گیتی وحیدی) با زنده یاد هوشنگ طاهری منتقد ومترجم مشهور -که با سینمای آزاد همکاری شایسته ای داشت- آغاز می شود.
با انتشار دفتر سوم، انتشار کتاب سینمای آزاد متوقف شد. تا زمانی که سر وسامان گرفتیم و دفتر و مکانی ثابت یافتیم و نشریه دوماهانه سینمای آزاد را زیر نظر شهلا اعتدالی منتشر کردیم. و چون امتیاز نشر نداشتیم، برای رفع شر روی جلد می نوشتیم: بولتن سینمای آزاد .
حالا که به همت و تلاش امیر عزتی و باشگاه ادبیات، این سه کتاب با هم منتشر می شود، نسل جوان هم با گوشه‌هایی از کوشش‌های ما و همنسلانمان آشنا می شود که با دست خالی وامکاناتی در حد هیچ و فقط با عشق به سینما، می‌ خواستیم سهمی در پبشبرد زبان سینما داشته باشیم.
بصیر نصیبی
14 دسامبر 2015

fanos-e-khiyal

فانوس خیال

رایگان

اینگمار برگمان

Abbas Kiarostami Filmsaze realist

عباس کیارستمی، فیلمساز رئالیست

رایگان

ایرج کریمی

Zanan Filmsaz Shoravi

زنان فیلمساز شوروی

رایگان

احمد ضابطی جهرمی

Rahe Caan Az Ghandehar Migozarad

راه کن از قندهار می‌گذرد

رایگان

بصیر نصیبی

Ba Ejazey Aghay Fellini

با اجازۀ آقای فللینی

رایگان

بصیر نصیبی

10 Sal Sinemaye Azade IRAN

ده سال سینمای آزاد ایران

رایگان

بصیر نصیبی