دفترهای سینما
رایگان1359-60
به کوشش بهزاد رحیمیان
در فاصله دگرگونیهای عظیم ماههای پایانی سال 1357 تا ایجاد ثباتی نسبتی در کشور، نشریات بسیاری آمدند و بسیار زود و گاه پس از انتشار یکی دو شماره برای همیشه تعطیل شدند. در این مقطع چهار ساله، چند نشریه سینمایی نیز منتشر شد که پرشمارهترین آنها تصویر(سیروس قهرمانی) بود و جدیترینهایشان سینمای نوین(شهروز جویانی) و دفترهای سینما(بهزاد رحیمیان) که هنوز خواندنی، قابل ارجاع و دارای اهمیت تاریخی و برای بسیاری از سینما دوستان خاطره انگیز هستند.
دفترهای سینما، دست کم در سه شماره اولیه خود از نظر قطع، صحافی و صفحهآرایی بسیار متفاوت بود. الگوی اولیه از نشریه سینمایی رادیکال «جامپ کات» گرفته شده بود که تک و توک به دست خواننده ایرانی اهل فن هم میرسید. سه شماره اول دفترهای سینما با نگاهی به جامپ کات روی کاغذ زرد رنگ و قطع 24 در 34 منتشر شده و از وسط تا میشد. این اندازه از شماره چهارم تا شماره ششم به وزیری تغییر یافت که قطع رایجتری بود و شمایل کتاب یا جُنگ به دفترهای سینما میداد.
دفترهای سینما نشریهای روشنفکرانه و نخبهگرایانه بود که بهزاد رحیمیان به همراه تعدادی از دوستانش -که برخی از آنها اکنون از نام آوران عرصه نقد فیلم در ایران هستند- آن را منتشر میکرد. تصمیم بر این بود که آقای رحیمیان و دست کم دو نفر از همکارانش مطلبی اختصاصی به مناسبت انتشار اینترنتی این نشریه گرانقدر برای باشگاه ادبیات بنویسید. متاسفانه آن دو همکار به دلایلی موفق نشدند به عهد خود وفا کنند. در تماسی هم که با جناب رحیمیان داشتم، ضمن ابراز خوشحالی و رضایت از انتشار نسخ الکترونیکی این نشریه قول دادند در آینده نزدیک مطلبی درباره این دوره کاری خود و انتشارات فاریاب نوشته و در مجلۀ فیلم امروز منتشر کنند. بیصبرانه انتظار انتشار این مطلب را میکشم که بازگو کنندۀ دورۀ مهمی از تاریخ مطبوعات و نشر ایران است.
لاییسیته، بنیادها و هدفهای آن
رایگاندرآمدی بر نشر اینترنتی کتاب «لائیسیته»
چاپ کتاب «لائیسیته» بنیادها و هدفهای آن، نخستین بار سال ٢٠١٣ از سوی انتشارات خاوران در پاریس به چاپ رسید و تمام نسخههای آن بفروش رفت. از آنجا که قصد من از تالیف این اثر، نشر آن عمدتا در داخل ایران و برای ایرانیان داخل کشور بود، و از آنجا که امکان چاپ و نشر کاغذی آن در داخل کشور در دهههای گذشته و حال هم، ممکن نیست، لذا تصمیم گرفته شد تا نسخۀ اینترنتی اثر فراهم شود. این اقدام توسط امیر عزتی انجام گرفت. و اینک نسخۀ اینترنتی آن از طریق «باشگاه ادبیات» به رایگان در اختیار عموم است. اما و به ضرورت یکی دو نکته را در بارۀ محتوای این اثر و به مناسبت نشر انترنتی آن یادآور میشوم.
نخست آنکه در این کتاب کوشیدهام موضوعات یا سوژههای بنیادی مفهوم «لاییسیته» را مناسب درک و فهم ایرانیان توضیح دهم. از این رو توضیحاتی فشرده از چگونگی پیدایش تاریخی ذهنیّت esprit لائیک، یا سکولار و لائیک در فصلهای آغازین کتاب آوردهام. این بخش کتاب خوانندۀ ایرانی را که نوعا شناخت حدّاقلی معتبر نسبت به موضوع ندارد، در فهم دقیق و روشمند سکولاریسم، لائیسیته یاری میکند. دیگر آنکه خواننده با شناخت حدّاقلی معتبر از لائیسیته آگاه میشود که به رغم تبلیغات زهرآگین و دشمنیهای عریان و آشکار و ستیزه جویانۀ اهل دیانت به ویژه ملایّان ایران و جملگی دین بنیادان اعّم از ملاّ و مکلایاش، برعلیه استقرار نظامی سکولار یا لائیک در ایران و در قلمروهای: ساختار دولت بطور عام و ساختار نظام حقوقی و روابط حقوقی و اجتماعی شهروندان ایران بطور یکسان و برابر و کلیۀ فعالیّتهای فرهنگی و هنری، و مطلق ساختار نظام آموزشی کشور از ابتدایی تا عالی، اما سکولاریسم یا لائیسیته نه تنها ضّد دین نبوده و کوچکترین تهدیدی نسبت به باور باورمندان و اهل دیانت نداشته و ندارد، بلکه برعکس ادعای دشمنان لائیسیته و سکولاریسم، لائیسیته پاسدار حق آزاد باورهای قدسیمآب یا دینی افراد است و بنابر قانون از حریم خصوصی باورهای دینی حراست میکند. اما در بینش سکولار، لائیک یک اصل باید و باید به اجراء درآید. که آن « امر جدائی» ست. یعنی جدائی دو قلمرو :«قلمرو عمومی» از «قلمرو خصوصی».
من در کتاب چند و چون این دو قلمرو را که گلوگاه سکولاریسم یا لائیسیته است، در گنجایش این نخستین اثر به فارسی توضیح دادهام. طبعا در دیگر نوشتههایم روی موضوع، بدان پرداختهام و باز میپردازم. اما امید دارم که نشر انترنتی این کتاب بتواند افقی روشن و البته بیطرف نسبت به موضوع پیچیده و جنجال برانگیز لائیسیته و سکولاریسم، بگشاید و به ایرانیان فرصت دهد تا بهتر بیندیشند و بدانند که یگانه راه رهایی سرزمین و مردم ایران از کلیّۀ نظامات سرکوبگر فکری و سیاسی، دینی و غیر دینی، بیشک و تردید، فقط درگرو استقرار نظام سیاسی سکولار، لائیک در ایران نهاده است. به ویژه برای جامعۀ شیعه بنیاد ایران، برای استقرار جامعهای مدنی و قانونمند همراه با تامین قطعی کلیّۀ آزادیهای مدنی و حقوق آزاد و بنیادی انسان قانونمند ایرانی، باری لائیسیته استوارترین سنگر حراست مدنیست. ایرانیان میتوانند با انتخاب نظام سیاسی لائیک کلیّۀ آزادیهای مدنی و سیاسی و فرهنگی را در فردای ایران و برای همۀ اعضاء یا شهروندان ایرانی محقّق بدانند. من این واقعیّت را در خلال این اثر و دیگر نوشتههایم در محور لائیسیته و سکولاریسم تبیین کردهام.
پاریس ١٢ فوریه ٢٠٢٢
سرگذشت مادر
رایگانقصههایی از امیر گلآرا، محمدعلی اسلامی ندوشن ،ایرج پزشکنیا، عبدالرحیم احمدی ،ماکسیم گورکی، سیمین دانشور، هانس کریستیان آندرسن، سمرست موم
به همت غلامحسین فرنود
در آستانِ اطلسینِ سَحَر
رایگانسُرودههای پَراکنده و منتشرنشدۀ احسان طبری
(حاوی 240 سُروده و ترجمۀ گردآوریشده)
گردآورندگان: اُمید سحر، هاتف رحمانی، بهروز مطلّبزاده
دفتری که با عنوان “در آستانِ اطلسینِ سَحَر” در پیشِرو دارید، حاوی 240 قطعه از سُرودهها و ترجمههای منظومی است که شاعر در قالبهای گوناگون (از دوبیتی، رباعی، غزل، قصیده، مثنوی، قطعه، مُسَمَّط، چارپاره و شعرِ هجائی گرفته تا شعرِ نو و شعرِ سپید و نثرِ موزونِ شاعرانه…) در بازۀ زمانی چهلساله از حیاتِ حزب طبقۀ کارگر طبع آزموده و آنها را سُروده است که برخی از آنها برای نخستینبار انتشار مییابند. با طبقهبندی اینآثار بهترتیبِ زمانِ سُرایش و یا تاریخِ انتشارِ اوّلیۀ آنها در دو بخشِ “سُرودهها” و”ترجمهها“دراین مجموعه، گمان میرود این سخنِ طبری دربارۀ داستانهایش،در اینجا نیز مصداق یابد که “در اثرِ دامنۀ طولانی زمانِ آفرینشِ این قطعات، ناچار در آنها اختلافِ سَبک وُ سطح برای خوانندۀ تیزبین مشهود است“.
